Kỳ cuối: Những người thày của tôi



Ông già Noel  Tom Kosnik
Thày Tom – “hot boy” của chúng tôi và “Santa Claus” trong mắt tôi là giáo sư đại học Stanford danh tiếng, mỗi năm thày qua Việt Nam một lần để dạy chúng tôi về Khởi nghiệp. Tôi đã vô cùng xúc động và trào nước mắt khi nghe thày Tom tâm sự về lý lo vì sao thày tới Việt Nam. (Cái này tôi không dám chắc nhé, vì thường thày nói tôi không hiểu đâu nhưng sao đến đoạn tâm sự này tôi lại hiểu nhanh thế không biết), thày nói khi thày ở lứa tuổi của chúng tôi bây giờ, đất nước của thày đã gây nhiều đau thương cho Việt Nam nên bây giờ thày muốn làm điều gì đó cho đất nước này, vì chúng tôi không chỉ là tương lai của Việt Nam mà còn là tương lai của thế giới.
Có lẽ tôi sẽ không bao giờ quên hình ảnh ông già tóc bạc, dáng người nhỏ bé lúc nào cũng tận tình, kiên nhẫn với lũ trẻ nhí nhố và nhiều khuyết điểm chúng tôi, người đã bay qua nửa vòng trái đất để đến nơi này với một trái tim ấm áp và tấm lòng chan chứa yêu thương.





Mentor David Ding
Sau ngày đầu tiên gặp mentor (cố vấn) là một người sang lập ra một tờ báo mạng, anh là một startup thành công và được biết đến nhiều trong giới công nghệ, sau khi nghe anh “chẩn bệnh” thì chúng tôi cảm thấy ý tưởng và kế hoạch kinh doanh của mình giống như đang húc đầu vào đá. Vì anh sau khi nghe chúng tôi trình bày ý tưởng đã liên tiếp chỉ ra vô số các lỗ hổng nhưng đáng tiếc là anh không giúp chúng tôi định hướng được cách giải quyết vấn đề. Kiểu như một bệnh nhân ung thư di căn, khối u ở gan, dạ dày, phổi… nhưng bác sĩ bảo bị ung thư xong rồi chả nói gì thêm, thử hỏi bệnh nhân đó nên nghĩ thế nào. Có lẽ chỉ lo lắng thôi cũng đủ để chết mòn rồi. Và trường hợp của nhóm tôi cũng vậy, sau khi bị chỉ ra hàng loạt các vấn đề, chúng tôi hoàn toàn bế tắc trong việc thoát khỏi mê cung của sự bế tắc đó cho đến khi Mentor thứ hai David xuất hiện.
David là học trò cũ của thày Tom ở Stanford và đã từng làm việc ở thung lũng Silicon, anh là người gốc Hoa và có gương mặt “Tàu” không lẫn vào đâu được cộng thêm vẻ mặt không thể “lạnh” hơn khiến cho chúng tôi nhiều khi cũng phải giữ khoảng cách với chính cố vấn của mình.
Khi mà buổi làm việc cùng cố vấn trước chúng tôi cảm thấy khá thất vọng chúng tôi bước vào buổi làm việc thứ hai với David với một bản kế hoạch kinh doanh giống như một mớ hỗn độn. Nhưng David đã ngay lập tức làm chúng tôi bất ngờ vì những câu hỏi trực diện và không thể trúng vấn đề hơn. Kiểu như khối u ở đây, nó to cỡ này thì phải dùng thuốc, xạ trị hay cắt phéng nó đi. Hay là khối u này di căn được đấy, trước khi cắt nó đi phải bồi bổ thế nào, uống thuốc cầm hơi ra sao. Thực sự thì tôi quá choáng váng với những câu hỏi đầy kinh nghiệm của David, chưa bao giờ tôi gặp một cố vấn giỏi đến vậy.
Sau buổi làm việc với David, rất nhiều vấn đề của chúng tôi đã được tự chúng tôi làm sang tỏ thông qua những câu hỏi mang tính dẫn dắt của David, kiểu như đánh trúng chỗ có khối u bằng một liệu pháp hợp lý vậy.
Điều đáng quý nhất mà tôi chắc chắn sẽ nhớ mãi, đó là trong buổi lễ bế mạc hội trại, sau màn trao giải, rất bất ngờ, David ra phía chỗ chúng tôi ở cuối khán phòng, thú thực là không bao giờ tôi nghĩ là David sẽ chủ động tới nói chuyện với chúng tôi vì trông David lúc nào cũng “lạnh” khủng khiếp, tôi lúc nào cũng nghĩ David làm cố vấn cho chúng tôi chỉ vì theo phân công của ban tổ chức chứ chắc cũng chả vì tận tâm hay nhiệt tình gì, giờ nghĩ lại vẫn thấy dơ. Nhưng không ngờ, David vào hàng ghế chúng tôi ngồi và nói là dù hôm qua David ngồi trong Ban giám khảo cùng với chị Victoria Woo và bà Hardaway nhưng David không hề giúp chúng tôi vào chung kết vì David kỳ vọng chúng tôi phải làm tốt hơn nhưng 2 giám khảo còn lại rất thích dự án của chúng tôi và chính họ đã bầu chọn cho chúng tôi vào top 10. Không những thế David còn tiết lộ vị trí của chúng tôi là ở nửa trên của Top 10 chính vì thế hãy tự tin lên, hôm nay chúng tôi không ở vị trí cao nhất không phải vì chúng tôi kém mà là vì những đội chiến thắng đã làm tốt hơn chúng tôi mà thôi. Không những thế David nói BGK đánh giá dự án chúng tôi định thực hiện là một dự án rất lớn và nếu như David còn ở lại Việt Nam, David sẽ cùng chúng tôi thực hiện dự án này.





Quả thực là tôi cũng biết là những người như David ngoài việc cố vấn trước dự án thì còn có nhiệm vụ “an ủi, động viên” sau dự án nhưng tôi hoàn toàn tin vào những điều David và thày Tom nói, chúng tôi không có ai là người thất bại, chỉ là ai xuất sắc hơn ai mà thôi. Chính những điều David nói với chúng tôi vào những phút cuối cùng của Bootcamp có thể là những khoảng khắc có thể thay đổi rất nhiều chặng đường cá nhân tôi sẽ đi sau này. Khi mà tôi cảm thấy bắt đầu chán ghét những cuốn sách cũ với biên lợi nhuận thấp, với thị trường đầy rẫy cạnh tranh cùng với các ông lớn luôn sẵn sang ăn tươi nuốt sống các sản phẩm mới nhỏ bé thì chính những lời động viên của David đã tiếp thêm động lực cho chúng tôi tiếp tục theo đuổi giấc mơ chinh phục của mình.

“Bà già hiện đại” Francise Hardaway
Có thể gọi bà một cái tên thân mật “ Google Glass lady”  do bà rất hay đeo kính Google tới lớp học của chúng tôi và biểu diễn cho chúng tôi xem với câu thần chú “ ok Google, Take a picture”.
Bà là cố vấn cho nhiều công ty ở thung lũng Sillicon. Dù bà chỉ dạy một buổi về các điều mà các công ty khởi nghiệp cần biết nhưng lại để lại trong lòng tôi một ấn tượng sâu sắc về một “bà già hiện đại”, bà đeo theo Google glass hầu như ở mọi nơi bà tới, tay thì đeo đồng hồ của Apple thì phải. Bà luôn nói rằng, về cơ bản khách hàng rất bảo thủ và khó mà thay đổi được thói quen của họ nhưng bà không phải dạng khách hàng như thế, bà luôn hứng thú và sẵn sàng thử các sản phẩm mới và việc đeo Google glass và Apple watch là một ví dụ điển hình.
Tôi không ao ước sẽ có thể trở thành môt người thành công như bà nhưng thực sự ao ước nếu tôi có sống được đến tuổi của bà, tôi sẽ vẫn giữ được tâm hồn trẻ trung, hiện đại như thế.



Guy  Kawasaki
Guy là nhân vật nổi tiếng và đình đám nhất tại hội trại năm nay. Ông trước là cộng sự thân thiết của Steve Jobs ở Apple, rồi sang làm cố vấn cấp cao cho nhiều tên tuổi như Google và giờ là Motorola. Được biết đến như một “thiên tài trong nhiều lĩnh vực” , Guy sang Việt Nam và tham dự hội trại của chúng tôi với tư cách diễn giả. Tuy vậy nhưng cá nhân tôi lại thấy không chịu ảnh hưởng gì nhiều từ Guy so với những người thày khác. Ngay cả mấy em ở cùng phòng tôi cũng phàn nàn là bài diễn thuyết của Guy nó đã thuộc từng chữ vì xem trên Youtube quá nhiều rồi .
Sau buổi diễn thuyết, rất nhiều người đổ xô đi chụp ảnh và xin chữ ký của Guy, thật lòng thì tôi chưa bao giờ đi xin chữ ký của ai theo cái kiểu như thế bao giờ cả nhưng đúng là máu bốc đồng và đua đòi nổi lên thế là cũng xông vào chụp hình và xin chữ ký. Được vài bức ảnh không đẹp lắm như dưới đây, hậu quả của việc có quá nhiều máy chụp một lúc nên mỗi người nhìn về một phía, đến buồn cười.
Cuối buổi chụp hình, tôi có trao đổi một vài thắc mắc về cái gọi là “lean startup” – triết lý khi khởi tạo sản phẩm trong giới công nghệ so với “perfect product” – triết lý thiết kế sản phẩm của Apple thì nhận được một câu trả lời đầy ái ngại của Guy. “Not PERFECT, just GOOD ENOUGH” (không hoàn hảo, nó chỉ đủ tốt thôi)
Thật là một câu trả lời thành thật tuyệt vời từ Apple về sản phẩm của mình. Mọi người nhớ nhé, đừng có dùng từ “perfect” cho Iphone yêu quý của mình, nó chỉ “good enough” mà thôi =))



Tại VYE Bootcamp 2013 chúng tôi đã có dịp gặp gỡ rất rất nhiều những con người xuất sắc và có tầm ảnh hưởng lớn không chỉ ở Việt Nam mà còn trên toàn thế giới, họ mang đến khán phòng chúng tôi học không chỉ là kiến thức mà còn là cả một bầu trời bao la, một thế giới rộng mở và hơn hết họ mang đến và truyền cho chúng tôi ngọn lửa của khát vọng và đam mê. Tất cả họ đều là những con người đã làm nên những điều kỳ diệu, vượt lên trên những chuẩn mực thông thường, trong giọng nói của họ, tôi nghe thấy những khát khao mạnh mẽ, tôi nhìn thấy những ý chí và nghị lực phi thường. Tất cả những điều đó nó giống như mồi lửa, “thắp sáng” những đam mê của chúng tôi. Tất cả chúng tôi đều biết rằng, những ý tưởng mà chúng tôi trình bày ngày hôm nay không ai dám đảm bảo nó sẽ thành công mai sau nhưng nếu chúng tôi có thể tiếp tục giữ lửa, kiên trì vượt qua những khó khăn với một niềm tin mãnh liệt như những gì chúng tôi được truyền cảm hứng hôm nay thì dẫu cho thất bại có nối tiếp thất bại thì ở cuối con đường, tôi vẫn tin THÀNH CÔNG vẫn đang đứng chờ chúng tôi.
Xin một câu kết cho loạt bài viết về VYE – Chuyến đi dữ dội này, tôi xin trích dẫn một câu nói của anh Minh, tổng giám đốc VNG (tiền thân là Vina Game) đó là
“ Bạn chỉ thất bại khi bạn dừng lại”
Vì thế hãy cứ bước đi, dù thất bại có nối tiếp thất bại nhưng ở cuối con đường, tôi tin, thành công vẫn đang đứng chờ chúng ta

Tái bút
Sẽ là thiếu sót rất lớn nếu như không gửi lời cảm ơn tới những con người tuyệt diệu sau đây (ai có tên vào điểm danh nhé)
Đồng đội trong “So Do I”
Minh Trang là người chị cảm ơn nhiều nhất, nếu như không có câu nói “Em vào đội chị” của em thì có lẽ chị không đủ niềm tin để đi đến cuối chặng đường tại VYE năm nay. Niềm tin là một thứ thật vô cùng giản dị nhưng lại có một giá trị vô cùng lớn lao và thật may mắn, chị nhận được niềm tin đó từ em 
Lê Đăng Vũ này, em không hiểu sao kỹ sư lập trình đắt giá như anh lại chịu về đội em, giờ vẫn chưa hiểu đó. Rất cảm ơn anh vì một câu nói giản đơn “Sao em cứ nghĩ đến tiền, tiền ấy nhỉ, anh chỉ quan tâm đến việc tạo ra một sản phẩm thật tốt, mang lại thật nhiều lợi ích cho khách hàng thôi”. Đây chắc chắn sẽ là câu nói mà em sẽ ghi lòng tạc dạ cho đến chết mới thôi. Một triết lý cực kỳ đơn giản nhưng không có người nói cho thì không biết đến bao giờ mới ngộ ra được.
Izzah và Habibah, hai cô gái rất dễ thương và có tâm hồn thật đẹp. Thật xin lỗi hai bạn khi Mai không thể xây dựng “So Do I” theo mô hình xã hội như hai bạn mong muốn nhé, hai bạn quay về Brunei hi vọng sẽ thành lập nên những doanh nghiệp vừa có lợi nhuận vừa góp phần làm cho xã hội trở nên công bằng và tốt đẹp hơn.



Ba công chúa của FA room 204
Bili can đảm, Gia Khánh, Kim Khánh, chị yêu ba đứa nhiều nhiều nhá, ở cùng chúng mày chị mới biết chị vẫn còn trẻ trung lắm.
Ba em đều là các nữ nhân hào kiệt, chúc các em sớm thành công với các dự định của mình.

Dương Lê, Ty Pha +…
Nhớ mãi bữa Acoustic đêm và tàu hũ nóng nha. Để biết Sài Gòn về đêm và sáng sớm đẹp dường nào. Để biết người Sài Gòn cũng tinh tế chả kém ai 

Và gửi gió tới các camper còn lại những lời yêu thương nhất, chúc tất cả các bạn sớm thất bại và sớm thành công  (đừng ném đá nhá, không thất bại thì không thành công rực rỡ được đâu)








TẠM BIỆT :)